DJ-ImageSlider

  • super-foto-27.jpg
  • super-foto-164.jpg
  • super-foto-1741.jpg
  • super-foto-29.jpg
  • super-foto-26.jpg
  • super-foto-129.jpg
  • super-foto-99.jpg
  • super-foto-174.jpg
  • super-foto-134.jpg
  • nowe-5.jpg
  • super-foto-175.jpg
  • nowe-43.jpg
  • super-foto-121.jpg
  • super-foto-81.jpg
  • super-foto-79.jpg
  • super-foto-161.jpg
  • super-foto-182-d.jpg
  • nowe-28.jpg
  • super-foto-1691.jpg
  • super-foto-36.jpg
  • nowe-22.jpg
  • super-foto-113.jpg
  • super-foto-38.jpg
  • super-foto-198.jpg
  • super-foto-199.jpg
  • super-foto-193.jpg
  • super-foto-76.jpg
  • super-foto-371.jpg
  • super-foto-19.jpg
  • nowe-14.jpg
  • super-foto-79-a.jpg
  • super-foto-321.jpg
  • super-foto-1751.jpg
  • super-foto-91.jpg
  • nowe-27.jpg
  • super-foto-74.jpg
  • nowe-45.jpg
  • super-foto-30.jpg
  • super-foto-13.jpg
  • super-foto-133.jpg
  • nowe-37.jpg
  • super-foto-89.jpg
  • super-foto-146.jpg
  • super-foto-138.jpg
  • super-foto-147.jpg
  • super-foto-20.jpg
  • super-foto-84.jpg
  • super-foto-361.jpg
  • super-foto-151.jpg
  • super-foto-172.jpg

Wstęp

ImageRepublika Zimbabwe (dawniej Rodezja) - państwo położone w południowej Afryce, stolica - Harare. Około 98% ludności stanowią czarnoskórzy. Ludność - 12,7 mln mieszkańców, średnia gęstość zaludnienia: 32 osoby/km2. Analfabetyzm: 9,3%. Skład etniczny: ludy Bantu-Maszona (77%), Matabele (Ndebele) (17%), Europejczycy (ok. 2%), Azjaci (0,1%). Średnia długość życia: mężczyźni 37 lat, kobiety 36 lat.

Wyznania: animiści (40,4%), protestanci (17,5%), chrześcijanie afrykańscy (13,6%), katolicy (11,7%). Językiem urzędowym jest język angielski.

Znaczą część powierzchni kraju zajmują wyżynne płaskowyże Maszona i Matabele. Na wschodzie rozciągają się góry Injanga z najwyższym szczytem Injangani (2592 m n.p.m). Klimat podrównikowy, suchy. Okres zimy jest suchy i chłodny. Pora deszczowa występuje w lecie. Średnia temperatura powietrza i średnie opady dla stolicy kraju wynoszą: w styczniu 21°C i 213 mm, w lipcu 49°C i 1 mm. Głównymi rzekami kraju są: Zambezi i Limpopo. Największym jeziorem kraju jest sztuczny zbiornik Kariba.

ImageNaturalną szatę roślinną kraju stanowią sawanny i suche lasy z baobabami, pokrywające 51% powierzchni. Świat zwierzęcy reprezentują, m.in.: zebry, żyrafy, antylopy, lwy, nosorożce, pawiany, słonie, hipopotamy i krokodyle. Fauna i flora są chronione w kilku parkach narodowych, m.in. Injanga, Wodospady Wiktorii i Wankie, który został wpisany na Listę Światowego Dziedzictwa Kultury i Przyrody UNESCO.

Tereny obecnego Zimbabwe były zasiedlone już w odległej przeszłości przez najstarszych mieszkańców Afryki Pd. - Buszmenów, którzy przybyli tu prawdopodobnie w I w. p.n.e. Od VIII w. napływ ludów Bantu, które podbiły miejscowych rolników, a Buszmenów zepchnęły na południe i stworzyły w X w. Wielkie Zimbabwe.

ImageW XV w. Wielkie Zimbabwe weszło w skład państwa Monomotapa, utworzonego w międzyrzeczu Zambezi i Limpopo (obecnie Zimbabwe i zachodni Mozambik). Pod koniec XV w. do wschodnich wybrzeży Afryki dotarli Portugalczycy, którzy próbowali utworzyć szlak łączący wschodnie wybrzeże z ich kolonią - Angolą. 1569 Niepowodzeniem zakończyła się portugalska wyprawa w głąb kontynentu w poszukiwaniu złota. W XVII w. państwo Monomotapa ulegało stopniowo dominacji portugalskiej, 1693 opanowane przez lud Rozwi, który utworzył własne państwo plemienne kontynuujące tradycje Wielkiego Zimbabwe i Monomotapy.


ImageOkoło 1830 rozpoczęła się druga fala migracji ludów Bantu - plemion Nguni. Jedno z nich - Matabele (Ndebele) podbiło państwo Rozwi i utworzyło ok. 1840 silne państwo na czele z księciem zuluskim (impisem) Msilikazim (Mzilikazim), który wyłamał się spod autokratycznych rządów władcy Zulusów, Czaki, podporządkowując sobie słabsze, okoliczne plemiona Szona.

W 1890 nastąpił podbój terenów dzisiejszego Zimbabwe przez Wielką Brytanię. Tereny te odzyskały niepodległość w 1965 r. jako Rodezja, a w 1980 nastąpiło proklamowanie niepodległego Zimbabwe.

Według konstytucji z 1980, modyfikowanej 1990, głową państwa i szefem rządu jest prezydent wybierany na 6 lat przez parlament. Obecnie prezydentem kraju jest Robert Mugabe. Władza ustawodawcza należy do Izby Zgromadzenia (parlamentu) o kadencji 6-letniej (80% deputowanych z wyborów powszechnych, ponadto 12 czł. mianowanych przez prezydenta, 10 wodzów plemiennych i 8 gubernatorów prowincji). Władza wykonawcza sprawowana jest przez rząd powoływany przez prezydenta.

Buszmeni - jaskinia Nswatugi

ImageMalowidło naskalne Buszmenów z epoki kamiennej w jaskini Nswatugi (Zimbabwe) to swoista kronika świadcząca o ciągłości świata zwierzęcego sawanny. Buszmeni (z języka afrikaans "basjesman" - człowiek z lasu, od którego powstał angielski "bushman" i niemiecki "Busch Mann"), nazwa miejscowa Shann, Saab, koczowniczo-stepowy, zbieracko-łowiecki lud Afryki Południowej, zamieszkujący kotlinę Kalahari i pustynię Namib, liczący ok. 50 tys. osób. Posługują się językami buszmeńskimi z grupy khoisan. Według większości uczonych uważni za przedstawicieli jednej z najstarszych ras ludzkości, (która w epoce neolitu sięgała do Europy, m.in. do Francji i Szwajcarii) i najstarszą ludność Afryki Południowej typu negroidalnego. Pierwotnie, wraz z Pigmejami i Hotentotami, zamieszkiwali prawdopodobnie Afrykę Północną i Wschodnią.

Od III tysiąclecia p.n.e., wypierani przez ludność kuszycką, m.in. z południowej Etiopii, zajęli obszary sawann wschodnioafrykańskich. Następnie, spychani przez ludy Bantu i Chamitów - przedstawicieli rasy białej, napływali falami na tereny Afryki Południowej, zasiedlając m.in. obszary dzisiejszej Namibii, PPA, Botswany, Lesotho, Suazi. Wraz z Hotentotami uważani za twórców kultury wiltońskiej, która od przełomu IV i III tysiąclecia p.n.e. zajmowała tereny od południowej Etiopii na północ, po Kraj Przylądkowy na południu i Namibię na zachodzie.

ImageNastępni przybysze na obszary Afryki Południowej, Hotentoci, poszukując pastwisk dla swego bydła, rozpoczęli wojnę z Buszmenami i zaczęli ich stopniowo wypierać na bardziej ubogie i pustynne tereny centralnej i wschodniej Namibii, centralnej Botswany i północno-zachodniej RPA. Od czasów II wojny światowej wiele rodzin buszmeńskich mieszka w rezerwatach i pracuje na plantacjach lub w kopalniach.

Buszmeni dzielą się na 4 grupy: Buszmenów północnych, zamieszkujących północno-wschodnią Namibię, zachodnią Botswanę i skrawki południowej Angoli (plemiona Kung, Auen. Aukwe), Buszmenów centralnych, żyjących w głębi pustni Kalhari (plemię Naron), Buszmenów z pustyni Nami i Buszmenów południowych (Kham), zamieszkujących na południu Kalahari (pozostałości plemion Auni i Nuen). Żyjąc w izolacji od innych ludów afrykańskich, do XIX w. pozostawali na etapie kultury kamienia (młodszego paleolitu), odpowiadającej europejskim kulturom paleolitycznym.


ImageCechą charakterystyczną Buszmenów jest brunatnożółta skóra, niski wzrost (kobiety 130 cm, mężczyźni 140 cm), steatopygia, czyli silne otłuszczenie okolicy pośladkowej oraz fałda (powieki) mongolska.
Zajmują się zbieractwem (kobiety) i łowiectwem (mężczyźni, którzy niegdyś wyrabiali także ubrania i sandały ze skóry). Polują za pomocą łuków (zatruwają truciznami organicznymi groty strzał), kijów i maczug, budują pułapki. Ogień rozpalają pocierając w dłoniach drewnine wiertła. Wody gruntowe wysysają za pomocą rurek z trzciny (tzw. studnie buszmeńskie). Nie mają stałych siedzib, zajmują nisze skalne lub budują prymitywne szałasy, opuszczane podczas koczowniczych wędrówek. Naczynia na wodę wykonują od stuleci z jaj strusich, niekiedy bogato je zdobiąc. Podstawą organizacji społeczności Buszmenów była i pozostaje nadal rodzina monogamiczna lub poligeniczna. Kilka lub więcej rodzin łączy się w niewielkie grupy, liczące od 50 do 100 osób, na których czele stoją starsi i doświadczeni myśliwi. Nie mają stałych wodzów. Specjalną rolę pełnią, otoczeni dużym poważaniem, czarownicy-znachorzy, którymi mogą być zarówno mężczyźni, jak i kobiety.

ImageReligia Buszmenów związana jest z ich łowieckim trybem życia. Uznają istnienie nadrzędnej Istoty Dobra (Huwe lub Thora), która stworzyła wszystkich ludzi, dając im w użytkowanie stepy, trawę, bydło i pożywienie, sprowadzając na ziemię deszcze i chroniąc ich przed chorobą i niebezpieczeństwami. Istocie Dobra podlega Istota Zła (Khaun), sprawczyni cierpień i wszelkiego zła, której z kolei podporządkowane są czyniące również zło Gawa - siły nocy, wiatru i burzy. Ponadto czczą Księżyc, Słońce i gwiazdy.

Kulturę duchową Buszmenów tworzą mity, legendy, tańce, a przede wszystkim wspaniałe malowidła w grotach i jaskiniach, występujące na całym obszarze na południe od Zambezi. Przedstawiają one zwierzęta i sceny polowań, wykonane najczęściej w kolorach czerwonym, żółtym i brunatnym. Najsłynniejszym naskalnym malowidłem buszmeńskim jest tzw. Raj Buszmenów, odkryty w górach Pontoku, w okolicach Spitzkoppe w Namibii.

Wodospad Wiktorii

ImageWodospady na rzece Zambezi, na granicy Zimbabwe i Zambii. Przed przybyciem Europejczyków na te tereny zwane były Mosi-oa-Tunya, co w języku lokalnego plemienia Kololo oznacza "Dym, który brzmi". "Odkryte" w 1855 r. przez szkockiego misjonarza i badacza Davida Livingstone'a, który wówczas powiedział o nich: Widok tak piękny, że muszą się w niego wpatrywać aniołowie w locie. To on nadał nazwę wodospadowi na cześć Królowej Angielskiej. Wodospady Wiktorii uważane są za jeden z siedmiu naturalnych cudów świata. Znajdują się na terenie parku narodowego Wodospadów Wiktorii (Victoria Falls NP) i są wpisane na listę dziedzictwa światowego UNESCO. Wysokość spadku wody wynosi 111 m, szerokość wodospadu 1,7 kilometra. W sezonie szczytowym w każdej sekundzie przetacza się tam ponad 9 milionów litrów wody. Promienie słońca stwarzają niezliczone tęcze w mgle i kropelkach wody ponad wodospadem. Mgła góruje ponad 300 m nad wodospadem i jest widoczna z odległości 60 km. Najbardziej niezwykłym zjawiskiem jest tęcza widzialna nocą przy świetle Księżyca. Wodospady Wiktorii składają się z trzech części: Głównej, Wschodniej, Tęczowej. Najlepszym miejscem do zobaczenia Wodospadu Wiktorii są okolice Livingstone w Zambii.

ImageOd marca do maja, kiedy rzeka jest wezbrana, maksymalny przepływ wody jest 270 000 m3/s. Rzeka ma najniższy poziom w październiku z przepływem tylko 9000 m3/s. Cała woda spada w wąski przełom skalny, który zwęża się do 64 m i wpada w głęboki basen nazywany Boiling Pot. Ponad tym miejscem, pod kątem 90 stopni do wodospadu jest most kolejowy i samochodowy wybudowany w 1905 roku jako część projektu Linia Kolejowa "Kapsztad - Kair " zainicjowany przez Cecila Rhodesa. Najlepszym punktem do oglądania wodospadu jest "Knife Edge", most wybudowany w 1969 roku. Można z niego widzieć Eastern Cataract i Rainbow Falls. Okolice Wodospadów Wiktorii to doskonałe miejsce na spędzenie wakacji - oprócz podziwiania wodospadów można wziąć udział safari na koniach lub na grzebiecie słonia, przelocie się nad wodospadami na motolotniach, samolotami, helikopterami i balonem lub wziąć udział w wycieczce kajakowej czy wyjątkowo niebezpiecznym słynnym raftingu przełomami rzeki Zambezi. Odważni mogą również próbować skokow na bungi z mostu między Zambią i Zimbabwe.

Bulawayo

ImageMiasto leżące na południu kraju, drugie pod względem liczby ludności (ok. 676 tys.) Położone w południowo-zachodniej części kraju w regionie Matabeleland, na wysokości 1360 m n.p.m., około 320 km od stolicy kraju Harare. Ośrodek administracyjny regionu Matabeleland North. Większość mieszkańców należy do grupy etnicznej Ndebele. Nazwa miasta pochodzi od słowa gubuluwayo, które w języku ndebele oznacza "miejsce masakry". Nawiązuje ona do wydarzeń z lat 30. XIX wieku z okresu formowania się państwa plemiennego Ndebele za czasów wodza Mzilikazi. Miasto powstało w 1871 jako osada, tzw. Kraal, wodza plemiennego Lobenguli, syna Mzilikazi. W 1888 Lobengula spotkał się z Brytyjczykiem Cecilem Rhodesem, który podjął się zadania kolonizacji tej części Afryki w imieniu Wielkiej Brytanii. W 1893 na skutek licznych nieporozumień doszło do starć między wojskiem brytyjskim a wojownikami Ndebele.

Image4 listopada 1894 Bulawayo zostało zajęte przez Brytyjczyków. Wcześniej jednak osada została prawie całkowicie spalona, a wódz Lobengula uciekł na północ, gdzie umarł na ospę. Przez kolejne lata było ośrodkiem oporu ludu Ndebele przeciwko wojskom kolonialnym. Ostatecznie jednak w mieście osiedlili się Europejczycy sprowadzeni przez Brytyjską Kompanię Południowoafrykańską Cecila Rhodesa. W 1898 do Bulawayo doprowadzona została kolej, która miała połączyć Kapsztad z Kairem. Druga linia kolejowa połączyła Bulawayo z północno-zachodnią częścią kraju, do Wodospadów Wiktorii oraz zagłębia miedziowego w Rodezji Północnej (dzisiejszej Zambii). W 1943 Bulawayo otrzymało prawa miejskie. Rozwinęło się jako ważny ośrodek przemysłowy (przemysł ciężki, spożywczy) oraz węzeł komunikacyjny kraju. Po uzyskaniu niepodległości przez Zimbabwe w 1980 konflikt między ludem Ndebele a ludem Shona doprowadził do krwawych porachunków w tym regionie aż do podpisania porozumienie w 1988. W mieście zachowały się liczne przykłady stylu kolonialnego, m.in. budynek dworca kolejowego i ratusza. Znajdują się tu dwa ciekawe muzea: muzeum historii naturalnej, gromadzący okazy miejscowej flory i fauny, oraz muzeum kolejnictwa. W okolicach Bulawayo znajdują się dwa parki narodowe: Matobo i Hwange.

Wielkie Zimbabwe

ImageWielkie Zimbabwe "Dom z kamieni" ("House of stones") leży 25 km od prowincjonalnego centrum administracyjnego Masvingo i ponad 100 km od stolicy Zimbabwe - Harare. Ruiny zajmują powierzchnię 750 ha. Tereny obecnego Zimbabwe pierwotnie były zamieszkane przez Buszmenów, którzy przybyli tu w I tysiącleciu p.n.e. Około IV w. napłynęły na terytorium Zimbabwe ludy rolnicze nieznanego pochodzenia, a w V-X w. z północy ludy Bantu, które wchłonęły plemiona rolnicze, a Buszmenów zepchnęły na południe, tworząc państwo plemienne, tzw. Wielkie Zimbabwe (po którym pozostały ruiny miast z zachowanymi kompleksami kamiennych budowli, m.in. Wielkie Zimbabwe). Zabytek ten odkrył w roku 1871 niemiecki geolog Carl Mauch, ale Portugalczykom były one znane już od XVI wieku i już wtedy były one nie zamieszkane. Mauch był przekonany, że znalazł stolicę mitycznego państwa Ofiru, skąd król Salomon sprowadzał złoto i kość słoniową lub też tajemniczego Puntu, dokąd wyprawiali się starożytni Egipcjanie (najbardziej znana wyprawa odbyła się za panowania faraona Menuhopte III ok. roku 2004 p.n.e.). Współcześni historycy skłaniają się ku temu, że Punt leżał gdzieś w okolicach Erytrei lub Somalii, zaś Ofir to tylko legenda na bazie Puntu stworzona przez piewców wielkości Salomona.

ImageWielkie Zimbabwe to kompleks ruin z XI-XV w. o rozmiarach nie mających sobie równych na południe od Etiopii. Składa się on ze "Świątyni", "Akropolu", "Kompleksu w Dolinie" i resztek wielu innych budowli. Wszystkie wzniesiono z granitowych kostek bez użycia zaprawy. Obiektem głównym jest Świątynia - budowla owalnego kształtu o średnicy ok. 80 m, składająca się z wysokiego na 10 m. i szerokiego miejscami na 5 m. muru, wewnątrz którego wznosi się tajemnicza stożkowata wieża i kilka innych obiektów nieznanego przeznaczenia. Akropol - forteca - góruje nad resztą budowli w paśmie pobliskich skał, przy czym naturalne własności obronne skał uzupełniono murami z kamienia. Kompleks w Dolinie, to znaczna liczba okrągłych lub owalnych budowli nieznanego przeznaczenia. W ruinach znaleziono figurki ptaków o sokolich dziobach, ale z ludzkimi dłońmi zamiast nóg. Nie jest znany kult, jakiemu miały służyć. Obecnie archeolodzy zgadzają się, że Wielkie Zimbabwe wznieśli przodkowie dzisiejszych plemion Szona, założyciele średniowiecznego imperium Monomotapa. Według niektórych teorii na terenie ruin Wielkiego Zimbabwe znajdowała się siedziba ówczesnego króla i jego żon, których liczba w okresie największego rozkwitu kraju mogła wynosi nawet 200 kobiet. Do dnia dzisiejszego nie wyjaśniono wiele wątpliwości: wszystkie znaleziska w Wielkim Zimbabwe, które poddały się próbom datowania, wskazują na XI-XV wiek naszej ery, ale nie sposób znanymi nam metodami ocenić wieku wzniesienia samej budowli.


ImagePrzede wszystkim nie wiadomo skąd pochodził budulec i jakiej techniki użyto do cięcia niemal równych wielkością i kształtem kostek kamienia. Drugą wątpliwość nasuwa znalezione w grobowcu egipskiej księżniczki VI dynastii czernidło do rzęs sporządzone przy użyciu antymonu. Złóż tego pierwiastka w Algierii i Maroko w starożytności nie znano, ale znano od dawien dawna w Afryce Południowej w dorzeczu Zambezi, na obszarze dzisiejszego Zimbabwe, co podważałoby hipotezy o erytrejskiej lub somalijskiej lokalizacji Puntu.

Scroll to top