Moai

ImageMoai - to słynne posągi z Wyspy Wielkanocnej. Wiele z nich ma wysokość od 3,7 do 4,6 m i wazy około 20 ton. Niektóre są większe, bo aż 10-metrowe i ważą ponad 90 ton. Mają przesadnie duże kanciaste głowy, niskie czoła, ostre podbródki, puste oczodoły i mięsiste, lekko zadarte nosy. Uszy są nienaturalnie wyciągnięte, a wąskie, zaciśnięte usta mogą wyrażać zadumę, arogancję, okrucieństwo? Niektóre z figur maja głowy nakryte pukao - czerwonymi cylindrami, podobnymi do młyńskich kół.

ImageTwórcy posągów ustawili je na brzegu, na ułożonych z kamiennych bloków podestach nazywanych ahu. Najdłuższy szereg moai znajduje się na Ahu Tongariki. Najlepiej zachowane i najbardziej malowniczo usytuowane są jednak posągi stojące przy Anakenie - jedynej piaszczystej plaży na wyspie. Kilka z nich dźwiga dodatkowo na głowach wykonane z czerwonego kamienia cylindryczne kapelusze pukao.

Wszystkie ahu stoją na wybrzeżu oceanu - za wyjątkiem jednego: Ahu Akivi wzniesionego w głębi lądu. Badania wykazały, że Moai mają obniżony środek ciężkości i 15 osób może je ciągnąć na linach z zaskakująco dużą prędkością. Obecnie wiadomo już, w jaki sposób wykonano i przetransportowano posągi. Do dnia dzisiejszego pozostaje jednak wiele pytań bez odpowiedzi - dlaczego je zrobiono, do czego służyły, przedstawiają bogów czy przodków? Posągi nie udzielają odpowiedzi - milczą tajemniczo i wytrwale.

ImageŚrednia wysokość moai - 4 metry, waga 14 ton. Moai - rzeźby przedstawiające popiersia mężczyzn wykonane w stężałej masie wulkanicznej. Wybudowano prawie 900 moai, które dziś zdobią pejzaż wyspy. Zaledwie jedna trzecia znalazła się na miejscu przeznaczenia - duża część znajduje się przy drodze z miejsca, gdzie zostały wyrzeźbione do miejsca "ekspozycji". Jedne posągi pozostawiono na wpół zasypane ziemią, leżące lub sterczące w pozycji pionowej, a inne jeszcze nieoddzielone od kamiennego monolitu górskiego zbocza. W grupie tych ostatnich jest największy spośród posągów, mający 21,5 metra długości - nigdy nie odcięty od podłoża.

Największe zagęszczenie moai znajduje się na południowo-wschodnim wybrzeżu. Ustawione są na wspólnych lub indywidualnych podestach - ahu, tyłem do oceanu, nad brzegiem, z wyjątkiem jednego - Ahu Akivi, które wzniesiono nie plecami, ale twarzą do oceanu.

Powszechnie uważa się, że moai, przedstawiają dusze najznamienitszych przodków, a wykonane zostały miedzy początkiem XV a początkiem XVII wieku. Być może były obiektem kultu i odgrywały rolę, jaka przypisuje się świętym w chrześcijaństwie - pośredników między ludźmi a bogiem lub bogami.


ImageJedna z teorii głosi, że posągi przedstawiały przodków poszczególnych rodów, a ahu były także miejscami pochówku. Początkowo ciała grzebano w obłożonych kamieniami grobach, ale później, kiedy przewróciły się największe posągi, składano je wokół nich i przykrywano kamieniami. Wiele z tych budowli zostało częściowo zniszczonych i zrabowanych, a cześć została odratowana przez archeologów. Tylko kilka zrujnowanych ahu przywrócono dziś do dawnej świetności. Turysta przylatujący na wyspę nie zdaje sobie zazwyczaj sprawy, że posągi podniesione do pozycji pionowej znajdzie tylko w kilku punktach wybrzeża, w sumie stoi ich obecnie na różnych ahu nie więcej niż 50. Ale i ta ilość wystarczy, by zrobić na przybyszu wrażenie. Najlepiej zachowane i najbardziej malowniczo usytuowane są posągi stojące przy Anakenie - jedynej piaszczystej plaży na wyspie. Kilka z nich dźwiga dodatkowo na głowach wykonane z czerwonego kamienia cylindryczne kapelusze pukao.