Historia

ImageHistoria Etiopii łączy się nierozerwalnie z praprzodkiem ludzi - Lucy. Żyła ona przed 3,2 milionami lat w miejscu nazywanym dziś Doliną Awash w Hadar. Szkielet Lucy odnaleziono w roku 1974.

Naukowa nazwa Lucy to Australopithecus afarensis. Pierwsze słowo oznacza "Południową małpę człekokształtną", drugie określa miejsce znalezienia w regionie Afar. Etiopczycy nazywają ją "Dinqnesh", co oznacza Piękna. Znaleziono tylko połowę szkieletu. Prawdopodobnie Lucy żyła nie dłużej niż 20 lat, ważyła poniżej 30 kilogramów, miała trochę ponad metr wzrostu. Szkielet Lucy można oglądać w Narodowym Muzeum w Addis Abebie. Eksponowana jest również jej replika wykonana z tworzywa sztucznego.

ImageNowsza historia zaczyna się 3000 lat temu od Salomona i królowej Saby. Nazwa Etiopia wywodzi się z greki ("brązowe twarze"), zaś Abisynia z sabejskiego Habesz (wędrowcy). Stolicą starożytnego imperium było Aksum, a państwo to sięgało aż po Jemen na Półwyspie Arabskim. Tutaj w IV wieku uznano chrześcijaństwo za religię państwową. Z tego też okresu wywodzi się używany ciągle w liturgii, ale dziś już używany jedynie przez kościół etiopski język gryz (ge'ez). Aksum upadło kilkaset lat później i z nielicznymi wyjątkami można uznać, że aż do czasów nowożytnych władza cesarzy była symboliczna, bo lokalni książęta sprawowali ją w pełni na swoim terenie. W Etiopii powstały unikatowe w skali świata kościoły wykute w wulkanicznych skałach. Jest ich ponad 200, a najsłynniejsze zostały zbudowane w Lalibeli w XII wieku. W XVI wieku Etiopia przeżyła inwazję muzułmańskich wojsk fanatycznego imama Ahmada ibn Ibrihima al-Ghazi zwanego Graniem (leworęcznym), co w efekcie doprowadziło do zniszczenia prawie całego kraju.

ImageOd tamtej pory cesarz uciekał przed szaleńczym imamem Graniem, tworzył kolejne armie, które raz po raz były niszczone. Część możnowładców przeszła na islam. Wszystko wskazywało, że los Etiopii jest przesądzony. W 1540 roku umarł cesarz Lybne Dynygala. Jego następca, Klaudiusz rozpoczyna "rekonkwistę". Najważniejsza zmiana zaszła w Kościele Etiopskim. Do tej pory pacyfistyczny, uznał wojnę z sułtanatami za wojnę religijną i zaczął wspierać walki z najeźdźcą. Już w tym samym roku pobito wojska wezyra Asa. Etiopczycy nawiązali kontakty z Portugalczykami, którzy dostarczyli cesarstwu broń palną, artylerię, a także wysłali niewielki oddział strzelców. Klaudiusz wygrał w 1542 roku ważną bitwę pod Wegerą. W roku następnym w czasie bitwy u stóp góry Zentara zginął imam Grań, co doprowadziło do podziałów w armii najeźdźców. Sytuacje pogorszyła susza, która wymusiła dwuletni pokój.


ImageW 1548 roku krwawe walki toczyły się na terenie Sułtanatu Hererskiego. Odniesiony sukces nie został wykorzystany przez kolejną straszliwą suszę. W 1559 roku zginął cesarz Klaudiusz. Ostatecznie jednak wojna wygasła z powodu wieloletniej suszy i straszliwego wyludnienia sułtanatów arabskich. Etiopia odzyskała swoje ziemie. Nie podjęta została ofensywy ze strony Koscioła, gdyż Kościół Etiopski uważał się za elitarny i nie zamierzał nawracać sąsiadów. Wojna XXX-letnia doprowadziła do islamizacji części Etiopii, ułatwiła także ekspansję negroidalnych ludów Oromo. Ślady tych zdarzeń są widoczne w tym państwie do dnia dzisiejszego.

ImageOdrodzenie nastąpiło sto lat później za rządów cesarza Jana (Johannesa) i widocznym tego dowodem są zamki-pałace w Gonderze. Po rządach kilku kolejnych cesarzy nastąpiło ponowne rozdrobnienie dzielnicowe i dopiero Menelik II pod koniec XIX wieku ponownie zjednoczył kraj. Nie tylko zjednoczył, ale także obronił przed mającymi apetyt na kolonizację Włochami, zwyciężając ich wojska w 1896 roku pod Aduą. W XIX wieku krzyżowały się tu interesy mocarstw kolonialnych. O dominację nad Etiopią bezskutecznie starali się Brytyjczycy i Włosi.

ImageW roku 1916 następuje zamach stanu, jakiego dopuszcza się ras (książę) Tafari Makonnen, późniejszy cesarz Etiopii Hajle Sellasje. Za pomocą ambasad zachodnich spiskuje i usuwa legalnego następcę tronu Lydza Ijasu. W 1930 zasiada na tronie etiopskim, przybierając imię Hajle Sellasje I. W 1935 w Etiopii wybuchła wojna włosko-abisyńska, w wyniku której Włosi zajęli kraj, zmuszając cesarza do emigracji i włączając Etiopię do Włoskiej Afryki Wschodniej. Po zwycięstwie wojsk brytyjskich nad Włochami w 1941 Hajle Sellasje ponownie objął rządy. Za swego panowania włączył on do Etiopii Erytreę (od 1952 jako państwo sfederowane, później prowincja, obecnie niepodległe państwo) i Ogaden. Cesarz ten wprowadził pierwszą konstytucję, pierwszy parlament i wniósł wkład w rozwój edukacji.

W 1974, w związku z bardzo złą sytuacją gospodarczą i powtarzającymi się klęskami głodu, doszło do puczu wojskowego kierowanego przez Mengistu Hajle Marjama. Komunistyczny reżim wojskowy utrzymywał się u władzy do 1991 roku, dzięki pomocy gospodarczej i militarnej ze strony ZSRR, NRD i Kuby. Rozpętana fala terroru komunistycznego, połączona z masowymi przesiedleniami ludności w strefach objętych klęską głodu, doprowadziła do zagłady ok. 1,5 mln Etiopczyków. Do dnia dzisiejszego w wielu miejscach w kraju zobaczyć można wraki czołgów, pojazdów opancerzonych porzuconych na polu walki w tamtym okresie. Długi za nie spłaca rząd Etiopii do dziś.


 

ImageDzisiejsza Etiopia ma ustrój demokratyczny z prezydentem, parlamentem i mocną władzą premiera. Kraj ma ogromny przyrost naturalny - jeśli prognozy się sprawdzą to w ciągu kilkudziesięciu lat będzie tu ponad 100 milionów ludzi i Etiopia będzie jednym z dziesięciu największych pod względem ilości ludności krajów na świecie.

 

 

ImageW maju 1991 opozycja zdołała obalić rządzący reżim i przejęła władzę w państwie, ogłaszając ambitny program demokratyzacji życia politycznego. W kwietniu 1993 w Erytrei odbyło się referendum, w jego wyniku dotychczasowa północno-wschodnia prowincja Etiopii - Erytrea uzyskała niepodległość, odcinając Etiopię od dostępu do Morza Czerwonego.

 

 

ImageW 1998 pomiędzy Etiopią a Erytreą wybuchła wojna graniczna. Znaczne nasilenie walk nastąpiło w maju 2000, co skłoniło władze obydwu krajów do poszukiwania kompromisu. W kilka miesięcy później podpisano porozumienie pokojowe. 24 grudnia 2006 premier Etiopii w orędziu do narodu ogłosił, że jego kraj został zmuszony do wojny z Somalią, czyli do zbrojnej interwencji na jej terytorium, skierowanej przeciwko faktycznie panującym tam i kontrolującym stolicę fundamentalistom islamskim.