Bali jest jedną z wielu wysp archipelagu powstałych w wyniku działalności wulkanicznej na styku zderzania się dwu kontynentalnych płyt tektonicznych. Płyta indoaustralijska podsuwa się tu pod płytę euroazjatycką z szybkością około 20 centymetrów rocznie powodując na linii ich styku powstanie łańcucha wulkanów. 220 z nich są do dzisiaj wulkanami czynnymi. Ta linia lawy i ognia przebiega półkolem obejmującym Archipelag Indonezyjski. Zaczyna się od północnego krańca wyspy Sumatry, biegnąc łańcuchem wysp w kierunku Australii i nawracając w kierunku północnym, w stronę wysp Filipińskich.

Na tym półkolu wyrastają z dna morskiego łańcuchy gór wulkanicznych, których szczyty i otaczające je, utworzone przez wypływy lawy ich łagodne zbocza, wyrastają ponad poziom dzisiejszych mórz, tworząc wyspy tego najbardziej czynnego wulkanicznie rejonu kuli ziemskiej. Żywioł ognia uśpiony w głębinach ziemi stworzył w tej części świata jeden z najpiękniejszych krajobrazów błękitnych mórz i wulkanicznych szczytów z pióropuszami dymów wulkanów unoszącymi się ponad ich zboczami, pokrytymi zielenią nieprzebytych dżungli.

W wyłonieniu się wyspy Bali z wód oceanu miał swój udział również żywioł wody. Bali jest wyspą położoną na południowym krańcu płyty euroazjatyckiej, tworzącej tu tak zwaną Półkę Sundajską pokrytą dzisiaj płytkim morzem nie przekraczającym 130 metrów głębokości. W poprzedniej epoce geologicznej w przemieniających się okresach zlodowaceń i ocieplania się klimatu, poziom mórz ulegał znacznym wahaniom i Półka Sundajska z leżącymi na niej wyspami stawała się w pewnych okresach stałym lądem, będącym półwyspem kontynentu azjatyckiego. Natomiast Bali stawała się bądź najbardziej wysuniętym na południe krańcem tego kontynentu, bądź półwyspem wyspy Jawy.

Koniec ostatniej epoki lodowcowej i związany z tym wzrost poziomu wód morskich podawany jest na czas pomiędzy 10 tyś. i 8 tyś. lat temu. Bali najprawdopodobniej już w tamtych czasach stała się wyspą, jednak przetrwała w legendach pamięć oddzielenia się jej od Jawy mówi o czasach znacznie późniejszych. Jedna balijska wersja tego wydarzenia podaje nawet dokładną datę roku 202 n.e.